Spis treści
Psychologia to szalenie rozbudowana dziedzina wiedzy.
Cały czas pojawiają się nowe odkrycia, a wraz z nimi nowe teorie i podejścia do leczenia różnych zaburzeń.
Śledząc najnowsze doniesienie naukowe, można dojść do wniosku, że gdyby ktoś chciał być cały czas na bieżąco ze wszystkim to nie starczyłoby mu życia. Całkowicie się z tym zgadzam. Jednocześnie jako psychologowie czy psychoterapeuci mamy niejako obowiązek cały czas poszerzać swoją wiedzę. I nie chodzi tutaj tylko o czytanie książek czy doniesień naukowych.
Chodzi przede wszystkim o dokształcanie się za pomocą certyfikowanych kursów psychologicznych.
Czym jest certyfikat psychologiczny
Pytanie jakie pojawia się na początku to czym są te certyfikaty psychologiczne.
Obecnie, aby móc się tytułować psychologiem należy mieć skończone studia psychologiczne (magisterskie 5 letnie).
Pomijam tutaj fakt tego, że istnieje coś takiego jak predyspozycje do wykonywania tego zawodu i samo ukończenie studiów nie sprawi, że będziesz dobrym psychologiem. Mam na myśli, że oczywiście można być tutaj „rzemieślnikiem” jednak ani dla psychologa, ani dla pacjenta nie będzie to dobrym rozwiązaniem.
Po studiach zależnie od ścieżki kariery będziesz musiał odbywać kolejne kursy, które są niezbędne do certyfikacji, czyli do tego, abyś mógł oficjalnie tytułować się chociażby „psychoterapeutą„.
Certyfikat w tym przypadku dowodzi tego, że przeszedłeś jakąś ścieżkę rozwoju i dane towarzystwo psychologiczne zaświadcza, że Twoja praca odbywa się w zgodzie z ich standardami. Problem w tym, że nie każdy kurs do takiej certyfikacji się zalicza, więc musisz być ostrożny i dokładnie sprawdzać na co się zapisujesz.
Oczywiście, patrząc nieco szerzej sam certyfikat nie zrobi z Ciebie dobrego specjalisty.
Warto aby osoba, która postanowiła zostać psychologiem mogła charakteryzować się wysoką empatią, dobrą umiejętnością słuchania, „łączenia kropek”, wrodzoną ciekawością i chęcią rozwijania się oraz pewnego rodzaju dystansem do siebie czy innych. W przeciwnym wypadku bardzo szybko się wypali przytłoczona masą ludzkich problemów, z jakimi będzie musiała mierzyć się każdego dnia.
Czym są towarzystwa psychologiczne
Studia to tak naprawdę dopiero początek. Żeby zostać psychoterapeutą, seksuologiem bądź psychologiem klinicznym trzeba jednak cały czas kontynuować formalną edukację. I tutaj zaczynają się schody jeśli chodzi o różne certyfikacje. Podczas kontynuacji nauki należy szczególnie zwracać uwagę na renomę kursów i szkoleń na jakie się wybieramy.
O ile za uczelniami stoi często jakaś „renoma” czy historia o tyle w przypadku instytucji prowadzącej szkolenia psychologiczne często może stać wyłącznie ładne logo i chwytliwa nazwa.
Certyfikat jako po prostu „certyfikat psychologiczny” czy „psychoterapeutyczny” może wydać niemal każda placówka. To po prostu papierek. Aby miał on jakieś znaczenie w kontekście naszej dalszej edukacji należy sprawdzić, czy kurs taki oprócz certyfikatu jest akredytowany przez jedno z szanowanych Towarzystw Psychologicznych.
Jako przykład najpopularniejszych podam
Polskie Towarzystwo Psychologiczne-jakie certyfikaty i rekomendacje wydaje PTP (klik)
Polskie Towarzystwo Psychiatryczne
Polskie Towarzystwo Seksuologiczne
Polskie Towarzystwo Terapii Poznawczej i Behawioralnej
Robiąc kurs akredytowany przez któreś z tych towarzystw możesz mieć pewność po pierwsze co do jego jakości, a po drugie co do tego, że będzie się on wliczał chociażby do późniejszego przedłużenia certyfikatu.
Certyfikat psychoterapeuty
designed by @racool_studio
Tak jak pisałem wcześniej studia to dopiero początek drogi jeśli chodzi o rozwój zawodowy psychologa.
Kolejnym krokiem może być chociażby 4 letni kurs psychoterapii.
Aby taki kurs uznać za wartościowy oraz aby móć później oferować swoje usługi w ramach świadczeń dla Narodowego Funduszu Zdrowia, kurs taki musi spełniać następujące warunki.
O uzyskanie certyfikatu psychoterapeuty mogą ubiegać się kandydaci, którzy poświadczonymi dokumentami potwierdzą spełnienie łącznie następujących warunków:
- posiadanie wykształcenia wyższego w stopniu magistra przy czym osoby o wykształceniu innym niż psychologiczne powinny przed przystąpieniem do procedury zdać egzamin z psychologii klinicznej przed podkomisją powołaną przez Komisję Certyfikatów Psychoterapeutycznych.
- 5 lat samodzielnej pracy psychoterapeutycznej w wymiarze nie mniejszym niż 10 godzin tygodniowo, w tym co najmniej 300 godzin praktyki prowadzonej pod superwizją;
- 1250 godzin szkolenia teoretycznego i praktycznego w zakresie psychoterapii, w tym:
co najmniej 150 godzin superwizji, w tym, co najmniej 30 godzin procesu indywidualnego u jednego superwizora
staż kliniczny umożliwiający kontakt z pacjentami o różnej diagnozie – minimum 300 godzin, z czego co najmniej 150 godzin odbytych na oddziałach ogólnopsychiatrycznych stacjonarnych lub dziennych dla dorosłych, pozostała część może być odbyta w innej placówce prowadzącej psychoterapię, pod warunkiem, że jest tam zatrudniony co najmniej jeden certyfikowany psychoterapeuta PTPsychologicznego lub PTPsychiatrycznego”.
Własna psychoterapia do certyfikatu?
designed by @freepik
Własna psychoterapia szkoleniowa spójna z wyuczonym i stosowanym podejściem, umożliwiająca kandydatowi zwiększenie świadomości swojego osobistego wkładu w proces psychoterapii i umożliwiająca mu kontrolę tego wkładu – co najmniej 250 godzin, w tym co najmniej 60 godzin psychoterapii indywidualnej lub co najmniej 100 godzin innych form doświadczenia rozwojowego w relacji z tą samą osobą, certyfikowaną przez Polskie Towarzystwo Psychologiczne lub Psychiatryczne lub zaakceptowaną przez ośrodek szkolący.
Osoba ta, ze względu na znaczenie relacji terapeutycznej, nie może pełnić wobec kandydata w trakcie całego szkolenia innych ról, np. osoby szkolącej (z wyłączeniem wykładowcy), superwizora, egzaminatora.
Przykładem takiego kursu jeśli chodzi o terapię poznawczo behawioralną jest na przykład SWPS w Katowicach, lub Tercognitiva i Instytut Poznawczy w Krakowie.
Wystarczy poczytać opinię absolwentów bądź też osób aktualnie będących w trakcie nauki aby przekonać się, że miejsca te mogą poszczycić się wysoką jakością nauczania.
Certyfikat psychologiczny a NFZ
Oczywiście terapia poznawczo-behawioralna to nie jedyny nurt terapeutyczny z pomocą którego można prowadzić terapię w ramach świadczeń Narodowego Funduszu Zdrowia. Zależnie od nurtu psychoterapeutycznego jaki Cię interesuje (psychodynamiczny, gestalt, terapii schematu) musisz sprawdzić czy certyfikat jaki wydaje dana placówka pozwala świadczyć usługi dla NFZ. To najlepszy wyznacznik tego czy szkolenie można uznać za „renomowane”.
Można domyślić się, że kiedy ustawa o zawodzie psychologa wejdzie w życie to właśnie osoby po takich kursach będą mogły tutuować się jako „psychoterapeuci”. Obecnie jak wiadomo, niemal każdy można sobie taki tytuł nadać.
Psychoterapeuta to oczywiście nie jedyna ścieżka kariery jaką może podążyć początkujący psycholog.
Równie dobrym wyborem może być próba zostania psychologiem klinicznym. Tutaj również po studiach należy zrobić specjalizacje która trwa od 4 do 5 lat.
W obu tych przypadkach „wkład własny” nie kończy się oczywiście na podstawowym szkoleniu. Co kilka lat należy otrzymany certyfikat odnowić. I właśnie przede wszystkim osoby starające się o odnowienie certyfikatu powinny zwracać uwagę czy szkolenie jakie robi jest certyfikowane w sensie takim, czy jego zrobienie może następnie zostać wliczone do szkoleń potrzebnych do odnowienia certyfikatu.
Jak sprawdzić ważność certyfikatu
designed by @pressfoto
Jak najlepiej to sprawdzić?
To zależy jakiego towarzystwa jesteśmy/chcemy być członkiem.
Na przykład w Polskim Towarzystwie Terapii Poznawczo Behawioralnej wygląda to następująco.
Certyfikat psychoterapeuty jest ważny 7 lat. Aby go odnowić należy zaliczyć co najmniej 20 godzin szkoleniowych na rok w obszarze psychopatologii i metod leczenia opartych na dowodach naukowych (evidence-based medicine), z czego przynajmniej połowa godzin powinna dotyczyć tematycznie terapii poznawczo-behawioralnej.
designed by @gpoinstudia
W innych towarzystwach do tych godzin wlicza się na przykład udział w różnych konferencjach, oraz szkoleniach niekoniecznie certyfikowanych przez dane stowarzyszenie.
Chodzi przede wszystkim o to aby psychoterapeuta czy też psycholog kliniczny cały czas się rozwijał, a nie bezrefleksyjnie odhaczał kolejne szkolenia. Dlatego warto oczywiście patrzeć czy szkolenie jest rekomendowane przez któreś z towarzystw, ale przede wszystkim zwrócić uwagę na renomę danego ośrodka szkolącego.
Jak sprawdzić, czy szkolenie jest certyfikowane i warte uwagi?
Jak sprawdzić czy szkolenie jest warte uwagi?
Znajomi
Po pierwsze oczywiście opinie wśród znajomych. Jeśli obracasz się w towarzystwie psychologów z tej samej specjalizacji warto podpytać ich czy kojarzą to szkolenie, szkolącego albo przynajmniej ośrodek szkoleniowy. Nic Cię to nie kosztuje, a nuż może ktoś coś będzie wiedział. Jak wiadomo, dobrzy znajomi to najbardziej rzetelne źródło wiedzy.
Grupy na Facebooku
designed by @natanealiginting
Druga opcja to zapytać na którejś z grup na Facebooku dotyczących szkoleń dla psychologów. Wklejasz link do szkolenia i pytasz społeczność, czy ktoś był i czy poleca. Najlepiej przy okazji zapytać czy szkolenie jest naprawdę certyfikowane tzn. czy ktoś kojarzy czy któreś ze stowarzyszeń wymienionych wyżej respektuje je do przedłużenia certyfikatu.
W przypadku Facebooka jest jednak kilka minusów, o czym więcej pisałem w artykule o darmowych kursach psychologicznych online. W skrócie-algorytm Facebooka, który może ukryć Twój post, masa spamu, reklam oraz administratorzy, którzy wrzucają posty z opóźnieniem (często już po terminie szkolenia). Jednak jak to zazwyczaj bywa, jeśli coś jest darmowe to znaczy, że Ty jesteś produktem, więc celem Facebooka nie jest ułatwienie Ci dostępu do informacji, a jak najdłuższe przetrzymanie Cię przed monitorem abyś zdążył wyświetlić jak najwięcej reklam czy sponsorowanych postów. Coś za coś.
Opinie na stronie ośrodka
Opcja trzecia to po prostu wejść na stronę danego ośrodka i poczytać opinię. Niestety większość z nich albo nie zbiera takich opinii na bieżąco albo nie zbiera ich w ogóle.
W ostateczności można skontaktować się z przedstawicielem danego stowarzyszenia (zakładka Kontakt na ich stronie) i zapytać, czy odbycie tego kursu będzie zaliczało się do przedłużenia certyfikatu.
W newsletterze, który niebawem się pojawi daję informacje jedynie o tych wartych uwagi szkoleniach, więc nie musisz tracić czasu na „wstępną selekcję”. Jeśli tylko w opisie szkolenia będzie zawarta informacja o tym czy szkolenie to jest certyfikowane na pewno wyraźnie to zaznaczę.
